Puiflijk, Johannes de Doperkerk

De kerk

Puiflijk, Johannes de Doperkerk

De Kerk
De H. Johannes de Doperkerk te Puiflijk is gebouwd in de jaren 1868-1870 naar een ontwerp van architect Carl Weber (Köln, 1820-Roermond, 1908). Het is een driebeukige hallenkerk met pseudotransepten gebouwd in neogotische stijl. (Bij een hallenkerk zijn de zijbeuken even hoog of iets lager dan het middenschip en worden het middenschip en de beide zijbeuken overdekt door één gezamenlijk (zadel)dak. Er is dus geen ruimte voor een lichtbeuk.) In de vierkante toren met klokkeverdieping en hoge spits, staande voor het middenschip bevindt zich de hoofdingang. Van buiten geeft het gebouw de indruk van een kruiskerk. Opgetrokken in baksteen en heeft stenen kruisribgewelven. De lengte-as is oost-west (= priesterkoor). In de zijgevels en de koorsluiting hoge spitsboogvensters met twee lancetramen gescheiden door een middenstijl en in de vensterkop een rondlicht. De spitsboogvensters van de transeptgevels zijn twee keer zo breed, bestaande uit vier hoge lancetramen van elkaar gescheiden door een montant, met maaswerk in de vensterkop. Renovatie in 1993.
De kerk is gebouwd tijdens de eerste fase van het werk van Carl Weber. Zijn stijl was in die periode gebaseerd op de late gotiek van het Nederrijn- gebied, gekenmerkt door een Stufenhalle-opzet en gestucte gewelven. Wel heeft Weber in de Johannes de Doperkerk al stenen gewelven toegepast.
Ter vervanging van de Waterstaatskerk uit 1816.
Per 1 januari 2017 aan de eredienst onttrokken. April 2018 verkocht voor € 155.000.

Puiflijk, Johannes de Doperkerk, gezien vanuit ZO

De ramen

De Ramen
Bij de renovatie van 1993 zijn de spitsboogvensters in de zijgevels en de koorsluiting beglaasd met gebrandschilderde glas-in-loodramen gemaakt door Atelier Frans Nicolas & Zonen vanaf 1923. (De ramen zouden gemaakt zijn naar een ontwerp van Frans Nicolas jr (1855-1928)).
De ramen zijn afkomstig uit de grote kapel van het klooster “de Rosastichting” (gebouwd in 1912) van de zusters Dominicanessen van Neerbosch te Nijmegen. De ramen zijn in de jaren 1923-1927 in de kapel aangebracht ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van de Congregatie van de Zusters Dominicanessen van Neerbosch in 1923. Het klooster met de kapel is in 1989 afgebroken om plaats te maken voor een nieuw Zorgcentrum Huize Rosa.
Voor herplaatsing zijn de ramen gerestaureerd door Atelier Leenders te Berg en Dal.
Afgebeeld zijn Dominicanerheiligen die een bijzondere devotie hadden tot de eucharistie (misoffer), en scènes uit het leven van Jezus.  De negen ramen zijn op dezelfde manier opgebouwd: bovenaan in de vensterkop een christelijk symbool, in het midden een Dominicanerheilige of een scène uit het leven van Jezus, aan de bovenkant begrensd door kleurrijke fantasiearchitectuur in gotisch stijl, aan de onderkant de naam van de schenkers (ouders van de geprofeste zusters)  en daaronder nog een decoratief raamdeel met overwegend bladmotieven.
De grote spitsboogvensters in de transeptgevels zijn niet beglaasd met glas-in-lood.

Bron
A.G. Schulte, Puiflijk in: Het land van Maas en Waal, de Monumenten van Geschiedenis en Kunst (Den Haag, 1986) 103-106
André van Deursen, Carl (Karel) Weber 1820-1908, van stukadoorsgotiek tot koepelkerk (Hilversum, 2020)
Ad Lansink, Het Verleden Voorbij De Toekomst Tegemoet, Van Rosastichting naar Zorgcentrum Huize Rosa (Nijmegen, 2015)
A. van Leeuwen, Glas-in-loodramen van Nijmeegs klooster naar Puiflijk, St. Oude Gelderse Kerken, Band III (1989) 239-240

 

 

ZUIDELIJKE ZIJBEUK

 

Positie 1
Sancta Familia, het heilig huisgezin
in de vensterkop decoratieve afbeeldingen

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Positie 2
H. Agnes van Montepulciano (1274-1317), patrones van de zusters Dominicanessen. Uit handen van Maria ontvangt ze het kind Jezus.
In de vensterkop decoratieve afbeeldingen

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Positie 3
De 12-jarige Jezus in de tempel en de tekst “erat subditus illis”(en was hun onderdanig, Lucas 2:51)
In de vensterkop de  aanbeveling “ora et labora” (bid en werk) uit de regel van Benedictus

 

PRIESTERKOOR

 

Positie 4
Thomas van Aquino staande voor Christus aan het kruis.
Thomas van Aquino (1225-1274) dominicaan, theoloog, kerkleraar, hier afgebeeld in dominicaner kleding met boek in de handen en ster boven het hoofd.
In de vensterkop Albertus Magnus, dominicaan, filosoof, theoloog en leraar van Thomas van Aquino + de kerkvader Ambrosius
in de top doornenkroon rond rood kruis

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Positie 5, middenraam
Vier Dominicanessen (?) omringd door engeltjes
In de vensterkop het Lam Gods

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Positie 6
Catharina van Siena (1347-1380) dominicanes, mystica. Hier afgebeeld in dominicanerkleding met lelietak. Ze ontvangt van Christus de doornenkroon waarvoor ze zelf gekozen heeft i.p.v. de gouden kroon die Christus nog in de rechterhand heeft.
In de vensterkop lelietak met doornenkroon + model van St.Pieterkerk, in de top vis met mand broden.

 

NOORDELIJKE ZIJBEUK

 

Positie 7
De zeer vrome Imelda (1322-1333) een Italiaanse Dominicanes, ontvangt voor de eerste keer de H. Communie (waarna ze sterft).
In de vensterkop een pelikaan die met zijn eigen bloed zijn jongen voedt = symbool voor Christus aan het kruis

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Positie 8
Sacrament der stervenden
Salus morientium = heil/redding der stervenden

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Positie 9
Johanna de Aza is de moeder van Dominicus Guzmán, stichter van de orde der Dominicanen. Dominicus (1170-1221) wordt vaak afgebeeld met een lelie, boek en een ster boven zijn hoofd. Verbeeldt zorg voor gezin en opvoeding.
Daaronder jaartal en naam van de schenker.

contact

Wilt u meer informatie, heeft u vragen of heeft u zelf meer informatie? Laat uw gegevens achter en ik neem zo spoedig mogelijk contact op.

Uw gegevens worden niet opgeslagen op deze website maar uitsluitend gebruikt om contact op te nemen.